Tin tức


Khủng hoảng di dân và những gì cần biết

Cuộc khủng hoảng tị nạn ở châu Âu đang leo thang.

Liên tiếp các thảm cảnh trên bộ và trên thuyền được cập nhật từng giờ. Làn sóng thông tin này tạo sức ép lớn, khiến bối cảnh của bức tranh tị nạn thay đổi liên tục, trong đó có cả những quyết định lớn của quan chức chính phủ.

Bức hình cậu bé 3 tuổi nằm chết úp mặt trên bờ cát khiến thủ tướng Anh ngay lập tức thay đổi chính sách về người tị nạn.

Tuy nhiên, cũng chính những hình ảnh đau thương này có thể khiến chúng ta phản ứng hoàn toàn dựa trên cảm tính.

Để tránh việc phán xét thiếu cơ sở, sau đây là một số kiến thức và thông tin thực tế cơ bản để chúng ta có thể nhìn nhận cuộc khủng hoàng này một cách toàn diện và khách quan:

1. Tại sao Hungary và Macedonia ngăn không cho đoàn người tị nạn vượt qua biên giới trên đường đến Đức?

Đây đang là câu chuyện hàng đầu trên các bản tin. Lý do để Hungary và Macedonia cấm cản người tị nạn là do các nước này kiên quyết căn cứ vào điều luật Dublin (Dublin Regulation), yêu cầu người xin tị nạn (asylum seekers) phải đăng ký tại quốc gia châu Âu đầu tiên họ đặt chân đến, và quốc gia này sẽ chịu trách nhiệm xem xét giải quyết yêu cầu xin tị nạn.

Điều luật Dublin thực tế không công bằng, vì các nước ven biển và tiếp giáp với các quốc gia đang gặp chiến tranh như Ý, Hy Lạp sẽ phải tiếp nhận một lượng người xin tị nạn lớn hơn nhiều so với các nước sâu trong địa phận châu Âu.

Các hòn đảo của Hy Lạp trở thành nơi cập bến của hàng trăm người tị nạn mỗi ngày. Đức và Phần Lan đã quyết định vô hiệu hoá điều luật Dublin và tiếp nhận tất cả các đơn xin tị nạn với cam kết không gửi trả họ về quốc gia châu Âu đầu tiên họ đặt chân đến.

2. Tại sao người xin tị nạn lại muốn đến Đức để nộp đơn xin tị nạn?

Năm 2014, số lượng người được chấp nhận và chính thức trở thành người tị nạn (refugee) ở Đức là 48.000, Thuỵ Điển 33.000, Ý và Pháp 21.000, Anh 14.000 và Hà Lan 13.000. Sáu nước châu Âu này chiếm 81% tổng số người được chấp nhận tị nạn tại châu Âu. Với vị trí đầu bảng, dễ hiểu vì sao Đức là lựa chọn đầu tiên cho người xin tị nạn và họ sẵn sàng vưọt qua mọi thử thách, kể cả việc phải chấp nhận đi bộ đến Đức như những người đang bị cảnh sát Hungary từ chối cho lên tàu hiện nay.

Internet cũng khiến nguời xin tị nạn tiếp cận với các thông tin dễ dàng hơn để có thể quyết định đất nước nào có thể cứu giúp họ một cách tốt nhất. Hungary, Macedonia và Serbia có nền kinh tế khá yếu, Hy Lạp đang khủng hoảng. Các thông số khác cũng khá quan trọng như chất lượng của các trại tị nạn, số lượng các trại tị nạn không quá tải, thời gian chờ xét duyệt đơn, họ được tự do trong thời gian ở trại đến mức nào, ngôn ngữ mới họ cần phải học có khó không, họ có thể tìm được việc làm dễ dàng không?Người bản địa có thân thiện với dân tị nạn không...vv

Một đất nước mà Tổng Thống hùng hồn cho rằng họ không muốn có một cộng đồng Hồi giáo tồn tại, như người đứng đầu nhà nước Hungary tuyên bố, thì đương nhiên, khả năng được chấp nhận tị nạn, và sau đó có một cuộc sống yên ổn là rất mong manh.

Bài viết thể hiện văn phong và quan điểm của tác giả, hiện đang giảng dạy môn Trung Đông Học tại Đại học Khoa học Ứng dụng Amsterdam, Hà Lan và là tác giả cuốn Con Đường Hồi Giáo viết về 12 quốc gia Trung Đông thời hậu Mùa Xuân Ả Rập.






Tiến sỹ Nguyễn Phương Mai
Đại học Khoa học Ứng dụng Amsterdam (http://www.bbc.com)